ภูมิปัญญากริช ( รามันห์ )

ภูมิปัญญากริช ( รามันห์ )

ประวัติความเป็นมา

 

กริชรามัน จัดอยู่ในกริชสกุลช่างปัตตานี เรียกว่า กริชตะยง หรือ กริชจอแต็ง รูปลักษณ์ของด้ามกริชมองดูผิวเผินด้ามกริชจะมีจมูกยาวแหลมคล้ายปากนกกระเต็น รูปลักษณ์ที่แท้จริงคือ ยักษ์ในตัววายัง หรือตัวหนังของชวาที่เคยเข้ามามีอิทธิพลในศิลปกรรมท้องถิ่นของเมืองปัตตานีในอดีต กริชชนิดนี้มีใช้กัน ตั้งแต่พื้นที่ในจังหวัดสงขลาตอนใต้ลงไป

ส่วนกริชของจังหวัดยะลามีชื่อและประวัติความเป็นมาที่ยาวนาน คือ กริชเมืองรามันเมื่อประมาณ 200 – 300 ปีก่อน เจ้าเมืองรามัน หรืออำเภอรามัน จังหวัดยะลา ในปัจจุบัน ประสงค์จะให้มีกริช เป็นอาวุธคู่บ้านคู่เมือง และต้องการมีกริชประจำตัวด้วยถึงกับเชิญช่างผู้ชำนาญการจากประเทศอินโดนีเซีย มีชื่อว่า ปาแนซาระห์ (ปาแน แปลว่า ช่าง ซาระห์ เป็นชื่อที่เจ้าเมืองตั้งให้) มาทำกริชที่เมืองรามันในรูปแบบปัตตานีและรูปแบบรามัน ซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะ จนกริชรูปแบบนี้ถูกเรียกขานในท้องถิ่นว่า กริชรูปแบบปาแนซาระห์ ตามชื่อของช่างทำกริชชาวชวา

ตั้งแต่นั้นมา จึงมีการสืบทอดการทำกริช ในพื้นที่เมืองรามัน โดยเฉพาะที่ตำบลตะโละหะลอ มาหลายชั่วอายุคนจวบจนปัจจุบัน กริชที่เมืองรามันนิยมทำเป็นหัวนกพังกะมากกว่าชนิดอื่น นกพังกะ คือนกที่มีปีกและตัวสีเขียวปากยาวสีแดงอมเหลือง คอขาวบ้างแดงบ้าง

นอกจากนี้ยังทำเป็นหัวรูปไก่ หัวงูจงอาง และรูปคน ส่วนใหญ่สลักด้วยไม้หรือกระดูกปลา กริชมีหลายรูปแบบ เช่น กริชแบบกลุ่มบาหลีและมดูรา กริชแบบชวา กริชแบบคาบสมุทรตอนเหนือ กริชแบบบูฆิส กริชแบบสุมาตรา กริชแบบปัตตานี กริชแบบซุนดาหรือซุนดัง และกริชแบบสกุลช่างสงขลา

 

เอกลักษณ์/จุดเด่นผลิตภัณฑ์

ลักษณะที่โดดเด่นของกริชรามันห์ คือ มีการแกะสลักหัวกริชด้วยเอกลักษณ์ท้องถิ่นภาคใต้ ใช้ไม้ตามธรรมชาติ ลวดลายสวยงามทั้งหัวกริช ตัวกริช และด้ามกริช

 

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

1. เหล็กกล้า, เหล็กแหนบ

2. เตาเผาเหล็ก

3. ค้อนตีเหล็ก

4. คีมจับเหล็ก

5. ไม้มะม่วงป่า, ไม้เสาดำ (สำหรับทำหัวกริชและปอกกริช)

6. มีดแกะสลักไม้

 

ขั้นตอนการผลิต

การทำใบกริช

1. นำเหล็กมาเผาเพื่อทำเป็นตัวใบกริช

2. ตีเหล็กให้เป็นกริช

3. ทำลายใบกริช

การทำหัวกริช

1. เตรียมไม้ตามขนาดของกริช ตามเนื้อไม้

2. วาดรูปบนไม้

3. ใช้จิกซอตัดภาพรอยขีด

4. ใช้ขวานตกแต่งและใช้ตะไบบุ้งมาขัดให้เป็นรูปทรง

5. ใช้สิ่วและเครื่องมือแกะสลัดมาซอแบะ หรือแกะลวดลายบนหัวกริช

 

การทำฝักกริช

1. เตรียมไม้ขนาด 2*5 ยาว 7

2. สร้างแบบบนไม้

3. ใช้เลื่อยจิกซอตัดตามรูปที่วาดไว้

4. ใช้ขวานถากและตกแต่งด้วยบุ้งและเครื่องมือแกะสลัก

5. ตัวฝักตาหยงเป็นฝักที่มีลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งไม่เหมือนกับรูปแบบอื่น ๆ

6. การประกอบปีกฝักกับตัวฝัก

การประกอบปีกฝักกับตัวฝักนับว่าสำคัญมากๆ เพราะถ้าไม่รู้เทคนิคในการที่จะให้เนื้อไม้ทั้งชิ้นมาประกอบเข้าด้วยกัน แล้วจะไม่ให้เห็นรอยต่อ ซึ่งจะต้องตกแต่งปากเบ้าของปีกฝักให้เว้าด้านในและจะขุดตรงโคนของเดือยตัวฝักให้ลึกเฉียงเข้าไปด้วยในเมื่อมาประกอบเข้าด้วยกันเนื้อไม้ก็จะติดสนิท

 

เทคนิค/เคล็ดลับการผลิต

ศาสตร์การทำกริช จรรยาบรรณการทำกริชมุ่งเน้นการปฏิบัติตัวที่ดี ซึ่งช่างทำกริชทุกคน ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด และการทำกริชต้องสุนทรียในการทำ ใส่จิตวิญญาณในตัวกริช

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: