ผ้าทอโบราณ

ผ้าทอโบราณ จังหวัดชัยนาท

 

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์

 

การทอผ้าของคนเนินขามสืบทอดวัฒนธรรมภูมิปัญญามาจากบรรพบุรุษชนชาติลาวหลวงพระบาง เวียงจันทร์ ที่อพยพเข้ามาในประเทศไทยสมัยรัฐการที่ 3 ซึ่งวิถีชีวิตดั้งเดิมสมัยปู่ย่าตายายจะทอผ้าใส่กันเอง มีทั้งผ้ามัดหมี่ ผ้าไหม ผ้าฝ้าย ผ้าขาวม้า ผ้าพื้น ผ้ายกดอก และต่อมาได้พัฒนาลวดลายการทอให้ทันสมัยตามความต้องการของลูกค้า แต่ยังคงเอกลักษณ์ของเดิมไว้ กลุ่มทอผ้าหมู่ 5 ตำบลเนินขาม ได้รวมกลุ่มกันขึ้นมาเมื่อปี พ.ศ. 2545 เพื่อทอผ้าไว้ใช้เอง และจำหน่าย ถึงแม้จะไม่สามารถปลูกหม่อนเลี้ยงไหมได้เอง เนื่องจากพื้นที่ไม่เหมาะ แต่คนเนินขามก็ยังคงรักษาวัฒนาธรรมการทอผ้าไว้ได้อย่างยาวนาน และมีการสืบทอดภูมิปัญญาสู่รุ่นลูก รุ่นหลาน โดยสั่งซื้อเส้นไหมมาจากจังหวัดชัยภูมิ แต่นำมาผ่านกรรมวิธีทุกอย่างด้วยตนเอง ได้แก่การกรอด้าย การมัดย้อม การออกแบบลวดลาย และการทอแบบโบราณที่สืบทอดกันมา

ปี พ.ศ. 2553 กลุ่มฯ นำผ้าทอโบราณลายหมี่สำเภา เข้าคัดสรรสุดยอดหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ไทย ได้ระดับ 5 ดาว จึงทำให้กลุ่มทอผ้าหมู่ 5 ตำบลเนินขาม มีชื่อเสียง

เป็นผ้าลายดั้งเดิมที่มีกระบวนการผลิต การมัดย้อม และการทอแบบโบราณที่สวยงาม ใช้ลวดลาย สีแบบโบราณ คือ สีเขียว เหลือง แดง และดำ

 

วัสดุ/อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำ

1. เส้นด้าย / เส้นไหม

2. กี่กระตุก

3. เชือกปอ

4. ไนกรอไหม

5. ฟันหวี

6. กรรไกร

7. กระสวย

 

ขั้นตอนการผลิต

1. นำเส้นไหมดิบที่สาวด้วยมือมาต้มฟอกกาวออก

2. นำเส้นไหมที่แห้งแล้วมากรอใส่อัก

3. นำมาค้นให้เป็นลำ เช่น ลายสำเภาใช้ไหม 18 ลำ

4. นำเส้นไหมที่ค้นเสร็จแล้วมาขึงกับโฮงมัดหมี่

 

วิธีมัดและย้อม

1. มัดเส้นไหมที่อยู่ในโฮงให้เป็นลาย

2. มัดเส้นไหมสีขาวไว้ แล้วนำไปย้อยสีเหลือง

3. มัดที่มีลายสีเหลืองไว้ นำไปย้อมสีแดง

4. มัดสีแดงไว้แล้วล้างสีแดงออก นำมาย้อมสีเขียว

5. มัดสีเขียวไว้ เอาสีแดงลงในหม้อน้ำสีเขียว

6. นำไปตั้งไฟให้เดือด สีเขียว กับสีแดงบวกกันจะเป็นสีเม็ดมะขาม

 

การสาวด้าย และต้มฟอก

ตัดปอที่มัดไว้ออกให้หมดแล้วนำไปปรับด้วยครีมนวดผมและน้ำยาปรับผ้านุ่ม นำไปตากให้แห้งระหว่างตากต้องกระตูกบ่อย ๆ ให้เส้นแดกจากกัน นำเส้นไหมที่ตากแห้งมาใส่กงกรอเส้นไหมใส่หลอดเล็กร้อยใส่เส้นด้วยไว้ให้หมด นำหลอดสุดท้ายมาทอ แล้วก็ตากไปจนหมดหลอดที่กรอแล้วลายจะตามมาจนเป็นผืน ถ้าหลอดที่กรอไว้หลุดจากกันก็จะทอไม่ได้เลย เพราะว่าลายจะไม่ต่อกัน ขั้นตอนและวิธีทำยุ่งยากพอสมควร แต่พอผลงานเสร็จสิ้นแต่ละผืนก็จะสร้างความภูมิใจแก่ผู้ทอเป็นที่สุด

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: