จักสานผักตบชวาบ้านมหานาม

จักสานผักตบชวาบ้านมหานาม  จังหวัดอ่างทอง

 

ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่นการทำนา ทำสวน ทำไร่ เลี้ยงสัตว์ เป็นอาชีพหลัก ว่างจากงานจะมาจักสานกระบุง ตะกร้า ตะแกรง โดยใช้ไม้ไผ่ เพื่อเอาไว้ใช้งานหรือถ้ามีฝีมือดีไว้จำหน่ายหรือแลกเปลี่ยน และมีผู้นำสตรี 2 คนพี่น้อง คิดจะทำอาชีพเสริมรายได้ โดยนำผักตบชวาซึ่งเป็นวัชพืชพืชที่หาง่ายในท้องถิ่น และขยายพันธ์ได้เร็ว จนสร้างปัญหาในท้องถิ่น คือทำให้ลำน้ำตื้นเขิน ประกอบกับเมื่อนำมาใช้ในการจักสานผลิตภัณฑ์มีลักษณะนุ่มนวล จึงเปลี่ยนการจักสานไม้ไผ่ เป็น “ การจักสานผักตบชวา ” และถือได้ว่าสามารถช่วยแก้ไขปัญหาให้ชุมชนได้อีกส่วนหนึ่ง โดยพื้นฐานการทำรูปแบบ การออกแบบลวดลาย ใช้ภูมิรู้จากการจักสานไม้ไผ่ และได้พัฒนาเปลี่ยนแปลงรูปแบบ ลวดลายในแบบต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง โดยมีพื้นฐานฐานในการออกแบบจากสภาพการดำรงชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี ความเชื่อ ศาสนา และธรรมชาติที่แตกต่างกันในแต่ละยุคสมัยและกลุ่มของลูกค้าแต่ละวัย ตลอดจนได้จดจำจากการไปทัศนศึกษาดูงาน

จากการสั่งสมภูมิรู้จากบรรพบุรุษและจากการได้รับการเพิ่มเติมทักษะความรู้อย่างสม่ำเสมอ เมื่อทำผลผลิตภัณฑ์กระเป๋าผักตบชวาออกมาแล้ว มีความสวยงาม สามารถจำหน่ายสร้างรายได้เพิ่มขึ้น ประกอบกับเวลาที่ไปเยี่ยมบุตรสาวที่เรียนอยู่ในกรุงเทพฯ จะหิ้วกระเป๋าไปด้วย มีคนเห็นแล้วชอบจำหน่ายได้ และสั่งทำเพิ่ม เมื่อกลับมาจึงชักชวนเพื่อนบ้านใกล้เคียงมา รวมกลุ่มช่วยกันทำ โดยได้รับการถ่ายทอดจากการสอนกันเอง ทดลองทำผิดทำถูก และต่อมาเพื่อเป็นการขยายช่องทางการตลาดเพื่อให้ คนอื่นเห็นผลิตภัณฑ์ของตนเอง จึงได้เข้าร่วมประกวดการแข่งขันจักสานผักตบชวา ในงานกาชาด “ อู้ข้าว อู่น้ำ ” จังหวัดอ่างทอง เมื่อปี พ.ศ. 2533 ใช้เวลา 3 ชั่วโมง ได้รับรางวัลชนะเลิศอันดับ 1 จึงทำให้ชื่อเสียงของกลุ่มเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย และต่อมาขยายกลุ่มใหญ่ขึ้น เพื่อเพียงพอต่อตลาดที่จำหน่าย โดยได้ส่งเสริมคนในชุมชนใกล้เคียงทำวัตถุดิบส่งให้กลุ่ม สามารถสร้างรายได้อย่างเป้นกอบเป็นกำให้กับคนในชุมชนอย่างมากและต่อเนื่องแล้ว ยังก่อให้เกิดการประสานสัมพันธ์ การเอื้ออาทร การสามัคคี การทำงานรวมกันอย่างเป็นระบบการเพิ่มพูนภูมิรู้และการถ่ายทอดสืบสานภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษ อีกด้วย

เพื่อเป็นการพัฒนารายได้จากสินค้าพื้นบ้าน เป็นรายได้พิเศษจากรายได้ปกติให้สูงขึ้น กลุ่มจักสานผักตบชวาบ้านมหานาม ได้พัฒนารูปแบบที่หลากหลาย มีประมาณ 50 รูป แบบ และผลิตกระเป๋าผักตบชวา มีสีสันและลวดลายที่สวยงามมากมาย พอสรุปได้ เช่น กระเป๋าผักตบชวาลายสันกำแพง ลายวโรรส ลายดอกแก้ว ลายดอกพิกุล ลายก้างปลา ลายรวงข้าว ลายขัด ลายตาสก็อต เป็นต้น            ลักษณะที่โดดเด่นของจักสานผักตบชวา คือใช้วัตถุจากธรรมชาติ และผลิตด้วยงานฝีมือ(HAND MAKE) ประณีต ทนทาน ลวดลายสวยงาม

 

วัสดุ/อุปกรณ์ที่ใช้ทำ

1. ผักตบชวา

2. กำมะถัน

3. หูไม้ , หูสายหนัง

4. ผ้าบุในกระเป๋า

5. ซิป

6. เม็ดกระดุม

7. น้ำมันวานิช

8. กาวยาง

9.ตู้อบ สำหรับอบกำมะถัน หรือโอ่งน้ำที่มีรอยร้าว

10. รองแบบ ทำกระเป๋า

11. ค้อน ตะปู

กระบวนการผลิตต้องเตรียม ต้นผักตบชวาที่ผ่านกระบวนการตากแดด และอบกำมะถันเป็นอย่างดี นำมาทำเป็นเส้นเปีย ซึ่งสมาชิกบางคนก็ทำแค่เก็บผักตบชวามาดำเนินการตามขั้นตอนแล้วทำเป็นเปีย ส่งจำหน่ายให้กับกลุ่ม สมาชิกบางคนก็จักสานเป็นตัวผลิภัณฑ์แล้วแต่ความสามารถ และความชอบแต่ละคน นำเส้นเปียมาขึ้นรูปกับรองแบบที่เตรียมไว้ เมื่อทำเสร็จแล้วนำมาบุผ้าซับใน ติดซิป และเข้าหูกระเป๋า นำส่งให้กลุ่มจำหน่าย

 

เคล็ดลับ/เทคนิคในการทำ

1. เลือกผักตบชวาที่ไม่แก่และไม่อ่อนเกินไป

2. นำมาตากแดดจำนวน 5 แดด

3. อบกำมะถันเพื่อให้เหนียวและแมลงไม่กิน

4. ย้อมด้วยสีธรรมชาติ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: